Zakończona właśnie polska prezydencja w Radzie Unii Europejskiej to sześć miesięcy intensywnej pracy, która przyniosła Europie nowe narzędzia do budowy konkurencyjnej, otwartej i zrównoważonej gospodarki opartej na wiedzy. Polska nie tylko potwierdziła swoje kompetencje w zakresie odpowiedzialnego przywództwa, ale również odegrała rolę lidera dialogu, integracji i innowacji w europejskiej nauce i szkolnictwie wyższym.
– Kiedy pół roku temu rozpoczynaliśmy polską prezydencję w Radzie Unii Europejskiej, mieliśmy świadomość, że przed nami czas niełatwy. Europa zmienia się szybko, a nauka, edukacja i technologie są dziś w samym środku tych przemian. Wiedzieliśmy jedno: to nie jest czas na ostrożne kroki. To czas, by mówić wyraźnie, działać konkretnie i szukać wspólnych odpowiedzi – powiedział minister nauki i szkolnictwa wyższego, Marcin Kulasek, podczas konferencji podsumowującej prezydencję.
Deklaracja Warszawska – silny fundament dla badań i innowacji
W marcu 2025 r. Polska zainicjowała przyjęcie Deklaracji Warszawskiej, którą poparły wszystkie 27 państw członkowskich UE. Dokument ten podkreśla znaczenie ambitnego, niezależnego i skutecznego finansowania badań naukowych i innowacji jako warunku dla technologicznej niezależności i bezpieczeństwa Europy.
Wspólny Dyplom Europejski – przełom w mobilności i uznawalności kwalifikacji
– W przyjętej przez 27 państw Deklaracji jasno wskazujemy, że badania, rozwój i innowacje prowadzone w otwarty i bezpieczny sposób wpłyną w przyszłości na konkurencyjność i rozwój naszego kraju, ale też całej Europy – zaznaczyła Maria Mrówczyńska, podsekretarz stanu w MNiSW.
W maju ministrowie ds. szkolnictwa wyższego UE osiągnęli historyczne porozumienie w sprawie wdrożenia znaku jakości „Wspólnego Dyplomu Europejskiego”. To rozwiązanie, które umożliwi tworzenie wspólnych kierunków studiów przez uczelnie z co najmniej dwóch państw UE, zwiększając mobilność akademicką i globalną konkurencyjność europejskich uczelni.
– To rozwiązanie sprzyjające nowym formom kształcenia i odpowiadające na dynamiczne zmiany na rynku pracy – podkreślił Andrzej Szeptycki, podsekretarz stanu w MNiSW.
Agenda ERA 2025–2027 – strategiczny kierunek dla europejskiej nauki
Sztuczna inteligencja w nauce – etyczne i odpowiedzialne podejścieW tym samym miesiącu przyjęto Agendę Polityczną Europejskiej Przestrzeni Badawczej (ERA) na lata 2025–2027. Dokument ten wyznacza priorytety rozwoju nauki, innowacji i otwartości badań, wspierając budowę zrównoważonej gospodarki opartej na wiedzy. Podczas majowej Rady ds. Konkurencyjności (COMPET) przyjęto również konkluzje dotyczące rozwoju AI w nauce. Polska prezydencja podkreśliła potrzebę etycznych ram, odpowiedzialnego przywództwa i przeciwdziałania dezinformacji oraz nieuczciwym algorytmom.
Kalendarz wydarzeń – Polska centrum europejskiej debaty
W ramach prezydencji zorganizowano kilkanaście wydarzeń eksperckich, m.in.:
- EuroHPC Summit 2025, AI4Science, EUindTech2025 – Kraków
- Quantum Horizons: Science – Policy – Society – Gdańsk
- EU Innovation Journey’25 – Warszawa
- III Forum Sojuszy Uniwersytetów Europejskich – Wrocław
- Spotkania nt. monitorowania losów absolwentów, dobrostanu studentów i wolności akademickiej
Białowieża – głos regionów w sercu Europy
Polska prezydencja to nie tylko działania na poziomie unijnym, ale także wzmocnienie roli regionów przygranicznych. W czerwcu w Białowieży odbyła się Konferencja Wysokiego Szczebla Regionów Wschodnich UE, podczas której zainaugurowano Pakt dla Regionów na Wschodniej Granicy UE. To wydarzenie pokazało, że regiony takie jak Podlaskie mogą być aktywnymi uczestnikami europejskiej debaty o przyszłości – nie tylko jako beneficjenci, ale jako współtwórcy polityk opartych na wiedzy, innowacjach i solidarności.
🔗 Zobacz relację z konferencji w Białowieży na naszej stronie: Konferencja Wysokiego Szczebla Regionów Wschodnich UE w Białowieży: rusza Pakt dla regionów na wschodniej granicy UE!
Polska prezydencja aktywnie wspierała dialog z Komisją Europejską i interesariuszami, organizując:
- warsztaty poświęcone europejskiemu dyplomowi,
- spotkania Grupy Bologna Follow-up Group,
- konsultacje z przedstawicielami uczelni i organizacji badawczych.
Podsumowanie: Europa silniejsza dzięki wiedzy
Polska prezydencja w Radzie UE pokazała, że odpowiedzialne przywództwo, otwarty dialog i merytoryczna współpraca są kluczem do budowy nowoczesnej, konkurencyjnej i spójnej Europy. To był czas dobrze wykorzystany – z korzyścią dla całej wspólnoty.