W dniach 28–29 maja 2026 r. w Hotelu nad Wigrami w Gawrych Rudzie odbyła się konferencja pt. „Wymiar sprawiedliwości a nowe technologie. Wyzwania i zagrożenia wykorzystania sztucznej inteligencji”. Wydarzenie zgromadziło przedstawicieli środowiska akademickiego, praktyków prawa, ekspertów nowych technologii oraz przedstawicieli instytucji publicznych zajmujących się cyfryzacją i polityką europejską.
Konferencję otworzył prof. dr hab. Maciej Perkowski, kierownik wydarzenia. Moderację obrad prowadził Adam Janczewski z Polskiego Radia Białystok, pracownik Wydziału Stosunków Międzynarodowych Uniwersytetu w Białymstoku.
Pierwszy dzień konferencji poświęcony był zagadnieniom związanym z wykorzystaniem sztucznej inteligencji w wymiarze sprawiedliwości, mediach oraz administracji publicznej. Obradom pierwszej sesji przewodniczył prof. dr hab. Przemysław Saganek z Instytutu Nauk Prawnych Polskiej Akademii Nauk.
Dr Małgorzata Wilińska z Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego przedstawiła historyczną perspektywę rozwoju sztucznej inteligencji w sądownictwie, odnosząc ją do współczesnych modeli językowych typu LLM. Mec. Anna Olszewska z Peak Legal omówiła problem bezstronności algorytmów, wskazując na ograniczenia związane z pozorną obiektywnością systemów opartych na AI. Paweł Prus z Instytutu Zamenhofa zaprezentował wyniki badań dotyczących wykorzystywania narzędzi sztucznej inteligencji przez dziennikarzy w Polsce.
Drugiej sesji przewodniczył prof. dr hab. Adam Bartnicki, dziekan Wydziału Stosunków Międzynarodowych Uniwersytetu w Białymstoku oraz przedstawiciel Regionalnego Ośrodka Debaty Międzynarodowej w województwie podlaskim.
Dr Kamil Goryń z Wydziału Stosunków Międzynarodowych Uniwersytetu w Białymstoku przedstawił zagadnienia związane z prywatnością i bezpieczeństwem komercyjnych rozwiązań opartych na sztucznej inteligencji. Dr Paweł Tadejko z Politechniki Białostockiej omówił potencjalny wpływ regulacji, takich jak AI Act i Data Governance Act, na rozwój nowoczesnych systemów AI. Wojciech Zoń z EUROPE DIRECT Podlaskie oraz i Aleksandra Sidorowicz z Uniwersytetu w Białymstoku zaprezentowali temat budowania suwerenności cyfrowej w kontekście funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości.
Drugi dzień konferencji rozpoczął się od warsztatów dla studentów Państwowej Uczelni Zawodowej im. prof. Edwarda F. Szczepanika w Suwałkach. Uczestnicy mieli okazję zapoznać się z zasadami bezpiecznego i odpowiedzialnego korzystania z narzędzi sztucznej inteligencji podczas studiów, przygotowywania prac zaliczeniowych oraz pierwszych publikacji naukowych.
Sesji trzeciej przewodniczył prof. dr hab. Maciej Perkowski z Wydziału Prawa Uniwersytetu w Białymstoku oraz Regionalnego Ośrodka Debaty Międzynarodowej w województwie podlaskim.
Dr Mirosław Wróblewski, Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych, przedstawił zagadnienia związane z ochroną danych osobowych w dobie rozwoju sztucznej inteligencji, zwracając uwagę na konieczność zachowania równowagi między innowacyjnością a ochroną praw obywateli.
Dr Maciej Oksztulski z Wydziału Prawa Uniwersytetu w Białymstoku omówił możliwości i ograniczenia wykorzystania sztucznej inteligencji w sądach w kontekście potrzeb osób neuroróżnorodnych, ze szczególnym uwzględnieniem osób w spektrum autyzmu.
Sędzia dr Dominik Czeszkiewicz, Dyrektor Departamentu Nadzoru Administracyjnego Ministerstwa Sprawiedliwości, oraz sędzia Marta Kożuchowska-Warywoda, Dyrektor Departamentu Kadr i Organizacji Sądów Powszechnych i Wojskowych Ministerstwa Sprawiedliwości, przedstawili aktualny stan prac nad budową Cyfrowego Sądu oraz kierunki dalszej cyfryzacji polskiego wymiaru sprawiedliwości.
Dyskusje prowadzone podczas obu dni konferencji potwierdziły, że rozwój sztucznej inteligencji stwarza nowe możliwości dla wymiaru sprawiedliwości, administracji publicznej i społeczeństwa, jednocześnie rodząc wyzwania związane z bezpieczeństwem, ochroną danych osobowych, przejrzystością algorytmów oraz poszanowaniem praw obywatelskich.
Konferencja stanowiła ważne forum wymiany doświadczeń i poglądów pomiędzy przedstawicielami świata nauki, administracji publicznej oraz praktykami zajmującymi się nowymi technologiami i ich zastosowaniem w sektorze publicznym.
