Kolejny ważny krok w realizacji Krajowego Planu Odbudowy. Komisja Europejska pozytywnie oceniła piąty wniosek Polski o płatność z Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności. Chodzi o 7,9 mld euro, które mają trafić do Polski po zakończeniu kolejnych etapów procedury. Brzmi jak ogromna kwota i rzeczywiście nią jest. Ale z perspektywy mieszkańca Podlaskiego najważniejsze jest nie tylko to, ile pieniędzy otrzymuje Polska, ale przede wszystkim to, na co te środki są przeznaczane i co dzięki nim zmienia się w naszych miastach, firmach, szkołach czy szpitalach.
KPO to inwestycje w cyfryzację, energetykę, transport, ochronę zdrowia, edukację i rozwój przedsiębiorstw. W ramach ocenianego właśnie wniosku Polska zrealizowała 16 kamieni milowych i 13 wartości docelowych. Wśród działań znalazły się m.in. inwestycje w cyfrową edukację, wykorzystanie danych satelitarnych, modernizację sieci elektroenergetycznych czy rozwój transportu publicznego.
Ponad 500 tysięcy nauczycieli otrzymało bony na zakup laptopów, a ponad 16,5 tysiąca szkół podstawowych i średnich zostało wyposażonych w laptopy i tablety do celów edukacyjnych. Zakupiono również 88 tramwajów dla Wrocławia, Poznania i Krakowa, a nowe rozwiązania mają ułatwiać przyłączanie inwestycji do sieci elektroenergetycznej.
A jak KPO wygląda z perspektywy Podlaskiego? Przykłady znajdziemy także bardzo blisko nas.
W Wysokiem Mazowieckiem inwestycje związane z KPO wspierają rozwój przedsiębiorstw poprzez automatyzację i cyfryzację procesów produkcyjnych. Przykładem jest zakład Mlekovity, gdzie środki przeznaczono na zwiększanie możliwości produkcyjnych poprzez robotyzację i cyfryzację. To inwestycje w technologie, sztuczną inteligencję i nowoczesne rozwiązania, które mają pomóc przedsiębiorstwom zwiększać konkurencyjność i przygotować się na przyszłe wyzwania. To szczególnie ważne dla regionu, w którym przemysł rolno-spożywczy odgrywa tak dużą rolę. Nowoczesna produkcja oznacza nie tylko nowe technologie, ale również większą efektywność, rozwój przedsiębiorstw i utrzymanie ich konkurencyjności na rynku.
Drugi przykład to Zambrów i inwestycja w opiekę długoterminową.
Szpital Powiatowy w Zambrowie realizuje projekt budowy nowoczesnego Zakładu Opiekuńczo-Leczniczego. Nowy obiekt zastąpi dotychczasowe, przestarzałe budynki garażowe i zwiększy możliwości placówki o 33 łóżka, w tym trzy przeznaczone dla pacjentów wymagających wentylacji mechanicznej. Całkowita wartość projektu to 24 mln zł, z czego 20 mln zł pochodzi z Krajowego Planu Odbudowy. To przykład inwestycji, której efekty można odczuć bardzo konkretnie – w postaci lepszej infrastruktury i większej dostępności opieki dla mieszkańców Zambrowa i okolic.
Właśnie na tym polega znaczenie KPO. Za dużymi kwotami i unijnymi nazwami kryją się konkretne inwestycje: nowocześniejsze przedsiębiorstwa, wyposażone szkoły, rozwijająca się infrastruktura, lepsza opieka zdrowotna i rozwiązania, które mają przygotować nasze regiony na przyszłość.
Polski plan odbudowy obejmuje łącznie 54,72 mld euro – 25,28 mld euro w formie dotacji i 29,44 mld euro w formie pożyczek. Jego ważną częścią jest także REPowerEU, czyli działania związane m.in. z transformacją energetyczną i zwiększaniem niezależności energetycznej. Po uwzględnieniu ocenianej obecnie płatności łączna kwota środków wypłaconych Polsce z Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności ma wynieść 42,05 mld euro, czyli 76,85 proc. wszystkich środków przewidzianych w polskim planie.
To jednak jeszcze nie koniec. Instrument na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności jest czasowy, dlatego państwa członkowskie muszą zrealizować wszystkie kamienie milowe i wartości docelowe do 31 sierpnia 2026 r., a Komisja Europejska ma dokonać ostatnich płatności do końca 2026 r.
Dla mieszkańców Podlaskiego najważniejsze jest to, aby jak najwięcej tych środków przekładało się na inwestycje, które zostają z nami na lata. Wysokie Mazowieckie, Zambrów i inne miejscowości regionu pokazują, że KPO nie jest tylko programem zapisanym w dokumentach – jego efekty mogą być widoczne również tutaj, na miejscu.
