Komisja Europejska przyjęła główny program prac programu Horyzont Europa na lata 2026–2027. To inwestycja o wartości 14 mld euro, której celem jest stymulowanie badań naukowych i innowacji we wszystkich strategicznych obszarach Unii Europejskiej. Program ma wspierać m.in. osiągnięcie neutralności klimatycznej, szersze wykorzystanie sztucznej inteligencji w badaniach oraz zwiększanie odporności Europy w dynamicznie zmieniającym się świecie.
Nowy program prac wprowadza interdyscyplinarne zaproszenia do składania wniosków, które mają przyspieszyć dekarbonizację oraz wykorzystanie sztucznej inteligencji w nauce i innowacjach. Rozszerzona została również inicjatywa „Wybierz Europę”, której celem jest przyciąganie talentów z całego świata oraz uproszczenie procedur ubiegania się o finansowanie i udział w programie.
Jednym z kluczowych elementów programu na lata 2026–2027 są horyzontalne zaproszenia do składania wniosków, odpowiadające na przekrojowe wyzwania badawcze. W ramach zaproszenia wspierającego „Czysty ład przemysłowy” przeznaczono 540 mln euro na rozwój i wdrażanie czystych technologii oraz zdekarbonizowanych rozwiązań przemysłowych. Kolejne 90 mln euro trafi na projekty związane z wykorzystaniem sztucznej inteligencji w nauce, m.in. w obszarach materiałów zaawansowanych, rolnictwa i ochrony zdrowia. Ponad 210 mln euro zostanie przeznaczone na działania w ramach nowego europejskiego Bauhausu, ukierunkowane na rewitalizację dzielnic poprzez zrównoważone projektowanie i włączenie społeczne.
Istotnym filarem programu jest przyciąganie i wspieranie talentów naukowych. Inicjatywa „Wybierz Europę” obejmuje m.in. 50 mln euro na działania „Maria Skłodowska-Curie”, zapewniające długoterminowe stypendia, stabilność kariery podoktorskiej i wsparcie relokacyjne. Dodatkowe środki przeznaczono na rozwój infrastruktury badawczej oraz program „Krzesła Europejskiej Przestrzeni Badawczej”, który ma pomóc w przyciąganiu wybitnych naukowców do regionów o słabszych wynikach badawczych. Program wspiera również rozwój start-upów i scale-upów poprzez europejskie ekosystemy innowacji.
Program prac na lata 2026–2027 został znacząco uproszczony w odpowiedzi na opinie środowiska naukowego. Jest on krótszy o jedną trzecią w porównaniu z edycją na lata 2023–2024 i koncentruje się na mniejszej liczbie, ale większych projektów o wysokim potencjale oddziaływania. Wprowadzono m.in. szersze stosowanie finansowania ryczałtowego, dwuetapowe procedury oceny wniosków oraz uproszczone szablony aplikacyjne, co ma obniżyć bariery wejścia, zwłaszcza dla nowych wnioskodawców oraz małych i średnich przedsiębiorstw.
„Horyzont Europa” to kluczowy unijny program badań naukowych i innowacji o łącznym budżecie 93,5 mld euro realizowany w latach 2021–2027. Program prac na lata 2026–2027 opiera się na strategicznym planie przyjętym w 2024 roku i jest ostatnim programem w obecnej perspektywie finansowej.
Dla mieszkańców województwa podlaskiego oraz pracowników uczelni wyższych oznacza to nowe możliwości udziału w międzynarodowych projektach badawczych, pozyskiwania środków na rozwój innowacji oraz wzmacniania potencjału naukowego regionu w ramach współpracy europejskiej.
Horizon Europe strategic plan 2025-2027
Więcej: https://research-and-innovation.ec.europa.eu/horizon-europe_en