Komisja Europejska z początkiem lipca 2025 r. otrzymała ostateczną wersję kodeksu postępowania w zakresie sztucznej inteligencji ogólnego przeznaczenia, dobrowolnego narzędzia opracowanego przez 13 niezależnych ekspertów, przy udziale ponad 1 000 zainteresowanych stron, w tym dostawców modeli, małych i średnich przedsiębiorstw, pracowników akademickich, ekspertów ds. bezpieczeństwa sztucznej inteligencji, podmiotów praw autorskich i organizacji społeczeństwa obywatelskiego.
Kodeks ma pomóc przemysłowi w przestrzeganiu przepisów aktu w sprawie sztucznej inteligencji ogólnego przeznaczenia, które wejdą w życie 2 sierpnia 2025 r. Przepisy stają się wykonalne przez Urząd Komisji ds. Sztucznej Inteligencji rok później w odniesieniu do nowych modeli, a dwa lata później w odniesieniu do istniejących modeli. Ma to na celu zapewnienie, aby modele AI ogólnego przeznaczenia wprowadzane na rynek europejski – w tym te o największej mocy – były bezpieczne i przejrzyste.
Kodeks składa się z trzech rozdziałów: Przejrzystość i prawo autorskie, zarówno w odniesieniu do wszystkich dostawców modeli AI ogólnego przeznaczenia, jak i bezpieczeństwa i ochrony, istotne tylko dla ograniczonej liczby dostawców najbardziej zaawansowanych modeli.
Przejrzystość, prawa autorskie, bezpieczeństwo i ochrona
Ponieważ modele AI ogólnego przeznaczenia stanowią podstawę wielu systemów AI w UE, akt w sprawie AI pomaga dostawcom zapewnić wystarczającą przejrzystość. Umożliwia to dostawcom integrację tych modeli z ich produktami. Rozdział kodeksu dotyczący przejrzystości zawiera przyjazny dla użytkownika wzór formularza dokumentacji, który umożliwia dostawcom łatwe dokumentowanie niezbędnych informacji w jednym miejscu.
Rozdział Kodeksu dotyczący praw autorskich oferuje dostawcom praktyczne rozwiązania umożliwiające wprowadzenie polityki zgodnej z unijnym prawem autorskim.
Niektóre modele AI ogólnego przeznaczenia mogą wiązać się z ryzykiem systemowym, takim jak ryzyko dla praw podstawowych i bezpieczeństwa, w tym obniżenie barier w rozwoju broni chemicznej lub biologicznej, lub ryzykiem związanym z utratą kontroli nad modelem. W akcie w sprawie sztucznej inteligencji nałożono na dostawców modeli obowiązek oceny i ograniczania tego ryzyka systemowego. Rozdział dotyczący bezpieczeństwa i ochrony zawiera odpowiednie najnowocześniejsze praktyki w zakresie zarządzania ryzykiem systemowym.
Kolejne kroki
Po zatwierdzeniu kodeksu przez państwa członkowskie i Komisję dostawcy modeli AI ogólnego przeznaczenia, którzy dobrowolnie podpiszą kodeks, będą mogli wykazać zgodność z odpowiednimi obowiązkami wynikającymi z aktu w sprawie AI, przestrzegając kodeksu. W ten sposób sygnatariusze kodeksu skorzystają na zmniejszeniu obciążeń administracyjnych i zwiększeniu pewności prawa w porównaniu z dostawcami, którzy udowodnią zgodność w inny sposób.
Kodeks zostanie uzupełniony wytycznymi Komisji dotyczącymi AI ogólnego przeznaczenia, które zostaną opublikowane przed wejściem w życie obowiązków w zakresie AI ogólnego przeznaczenia. Wytyczne wyjaśnią, kto wchodzi w zakres przepisów aktu w sprawie sztucznej inteligencji ogólnego przeznaczenia, a kto nie.
Znaczenie dla mieszkańców województwa podlaskiego
Wprowadzenie kodeksu postępowania w zakresie AI ogólnego przeznaczenia może mieć pozytywny wpływ na rozwój regionu, zwłaszcza w kontekście wspierania lokalnych przedsiębiorstw technologicznych i uczelni wyższych. Firmy z województwa podlaskiego, szczególnie z sektora MŚP, zyskają dostęp do jasnych wytycznych, które pomogą im bezpiecznie i zgodnie z prawem wdrażać innowacyjne rozwiązania AI.
Mieszkańcy regionu mogą również liczyć na większą przejrzystość działania systemów opartych na sztucznej inteligencji, z których korzystają na co dzień – np. w usługach publicznych, edukacji, czy ochronie zdrowia. Nowe regulacje sprzyjają budowaniu zaufania do technologii i chronią prawa obywateli przed potencjalnymi zagrożeniami ze strony niekontrolowanych modeli AI.
Więcej na ten temat:
Kodeks postępowania w zakresie GPAI
Pytania i odpowiedzi dotyczące kodeksu postępowania w zakresie GPAI
Więcej informacji na temat kodeksu postępowania w zakresie GPAI
Więcej informacji na temat przewodniczących i wiceprzewodniczących